Oświetlamy poddasze

W nowoczesnych projektach uwzględnia się duże lukarny jednoczęściowe, tak by zwiększyć przestrzeń w pomieszczeniach i lepiej je doświetlić. Zważywszy na fakt, że lukarna tworzy wnękę w pomieszczeniu, najwięcej światła jest w pobliżu samego okna. Im dalej od niego tym natężenie światła maleje, przy czym jego natężenie zależy od kąta nachylenia dachu, szerokości lukarny oraz sposobu ukształtowania ścianek bocznych, co należy uwzględnić wybierając odpowiedni projekt architektoniczny.

Typowa lukarna składa się ze ścianki frontowej z otworem okiennym, osłonowych ścianek bocznych oraz zadaszenia ściany frontowej wykonanego najczęściej z drewna, a jeżeli lukarna ma być szeroka z żelbetu. W ściance frontowej montuje się typowe okna o kształcie i wymiarach dopasowanych do ościeża.

Wybudowanie lukarny jest znacznie trudniejsze niż osadzenie okna połaciowego. Ponadto lukarna w przeciwieństwie do okna połaciowego komplikuje geometrię dachu, jednocześnie zwiększając koszty jego instalacji , rodzi bowiem konieczność dokonania dodatkowej obróbki blacharskiej czy zastosowania specjalnej folii dachowej. Jej konstrukcję, zwłaszcza gdy jest ona żelbetonowa, ocieplamy dodatkowo styropianem, tynkiem cienkowarstwowym lub okładziną elewacyjną. Przykryciem lukarny jest najczęściej daszek jedno, dwu, trzyspadowy lub łukowy. Zazwyczaj o walcowatej lub stożkowatej powierzchni stosowany w przypadku pokrycia dachu gontem, łupkiem lub blachą.

Lukarna jest elementem niewątpliwie wzbogacającym architektoniczny wystrój domu i jako ważny aspekt kompozycyjny powinna być dostosowana do rozmieszczenia i wielkości okien na elewacji, jeżeli nie chcemy uzyskać efektu karykaturalności. Alternatywą dla lukarny może być znacznie prostsze w wykonaniu i odpowiedniejsze do nowoczesnych projektów architektonicznych okno połaciowe. To rodzaj okna o konstrukcji umożliwiającej jego montaż w połaci pod kątem odpowiadającym nachyleniu dachu. To ten typ naświetlania poddaszy, który często wybiera się przy remontach lub kosmetycznych zmianach już istniejących domów, gdzie dach nie wymaga remontu. Montaż okna połaciowego nie pociąga za sobą konieczności ingerencji w konstrukcję więźby dachowej.

Trudno przy tym jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jaki wybór naświetlenia poddasza jest korzystniejszy. W każdym przypadku jest to wypadkowa wielu czynników, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji. Z pewnością zmysł estetyczny i konsultacja z architektem są nieocenione. Przez okna połaciowe przedostaje się o wiele więcej bezpośredniego promieniowania słonecznego, co może prowadzić do przegrzewania się pomieszczeń.