Barbórkowe zwyczaje i obrzędy

ms / 04.12.2006
wp.pl>
 AAA
Niegdyś Barbórkę - święto patronki górników, hutników i flisaków, hucznie obchodzono w szkołach i przedszkolach. Wielu z nas pamięta prace nad przygotowaniem tradycyjnej czako – czapki z pokaźnym pióropuszem lub pelerynki, która miała za zadanie chronić górnika przed wodą kapiącą ze stropów. Dziś Barbórka kojarzy nam się głównie z uroczystymi przemarszami przez górnicze dzielnice oraz z samochodowym, barbórkowym rajdem. Czy warto uświadomić dzieciom, jak bogata jest w Polsce górnicza tradycja?
Trochę historii
Według danych historycznych, patronka górników - Barbara była córką bogatego poganina Dioskura – zamieszkującego Bitynię w Azji Mniejszej. Barbara słynęła z niezwykłej urody i intelektu, dlatego ojciec posłał ją na nauki do Nikomedii, aby ta zdobyła odpowiednie wykształcenie. Właśnie tam piękna Barbara zetknęła się z chrześcijaństwem, przyjęła chrzest i... złożyła śluby czystości, co nie spodobało się ojcu, który od dawna snuł plany związane z zamążpójściem córki. Kiedy Barbara stała się orędowniczką wiary chrześcijańskiej, Dioskur, bojąc się o swoją pozycję społeczną, zamknął córkę w wieży, doprowadził do jej procesu przed sądem i następnie osobiście wykonał wyrok, obcinając córce głowę. Egzekucji towarzyszyły cuda i dziwy – okrutnego ojca spotkała kara – zginął od uderzenia pioruna, natomiast Barbara zmarła w glorii i chwale. Według zapisków historycznych – komunię przed egzekucją podał jej świetlisty anioł. Ze względu na to wydarzenie, Barbara została uznana za patronkę dobrej śmierci i przedstawiana jest z hostią w dłoni. Jej kult jest szczególnie silny tam, gdzie zagrożenie śmiercią jest duże – niemal w każdym górniczym domu figurka patronki zajmuje szczególne miejsce i jest otaczana czcią, można ją również spotkać w kościołach oraz w wielu kopalniach na Górnym Śląsku.

Duchy starych kopalń

Warto również przybliżyć dzieciom legendy i opowiedzieć o duchach starych kopalń. Warto wspomnieć, że niemal każdy kraj ma swojego ducha ziemnego – Szwedzi nazywają go Torbernem, Francuzi Gnomem, a niemieccy górnicy Koboldem. My mamy Skarbnika. W każdym jednak narodzie duch kopalni miał to samo zadanie – stał na straży podziemnego świata i pilnował, aby osoby przekraczające jego bramy, nie łamały zasad – za gwizdanie, hałasowanie pod ziemią oraz zasypianie i znęcanie się na pracującymi w kopalniach końmi, groziły surowe konsekwencje ze strony groźnego ducha. Skarbnik występował pod postacią mężczyzny ubranego w mundur, z fajką i laską sztygarską. Kiedy zechciał, aby górnik podał mu ognień do fajki, można mu go było podać tylko na łopacie, gdyż duch nie znosił kontaktu z ludzkim ciałem i urywał ręce górnikom, którzy podali mu ogień dłonią. Inne podania górnicze donoszą, że Skarbik mógł również wcielić się w postać myszy – jeśli mysz uciekała w kierunku szybu, zbliżało się nieszczęście pod ziemią i należało brać nogi za pas. Innymi duchami pojawiającymi się w kopalnianych podziemiach były Szarlej – diabeł, który w regionie bytomsko - tarnogoskim, podstępnie doprowadził górników do skarbu, a następnie do grzechu i zbrodni, oraz Skarbnik z Zagłębia Dąbrowskiego – najbardziej przyjazny i skłonny do pomocy.

Polub kobieta.wp.pl na Facebooku

1 2 z 2 następna
oceń
tak 0 50%
nie 0 50%

Galerie


Opinie (6)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

0
0
~zakonnik 2006-12-04 (15:41) 7 lat 7 miesięcy 20 dni 23 godziny i 4 minuty temu

Jaka Święta?
Przecież ona została zdjęta z listy świętych - zapytajcie księdza!!!ONA JUŻ NIE JEST ŚWIĘTĄ

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

0
0
~królparkietu007 2006-12-04 (15:53) 7 lat 7 miesięcy 20 dni 22 godziny i 52 minuty temu

NO NIE WIEM
myślę że barbórka nie będzie obchodzona chucznie szczegolnie przez górników gdyż nie dawno była ogłoszona żałoba narodowa z powodu śmierci ponad 20 osób. Uważam, że mentalność niektórych górników jest niewiadoma

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

0
0
~Aga 2006-12-04 (16:14) 7 lat 7 miesięcy 20 dni 22 godziny i 31 minut temu

Kochani Gornicy
Zycze Wam w dniu Waszego swieta blogoslawienstwa bozego i aby Was nigdy nie spotkala tam na dole zadna tragedia.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Bądź z nami na bieżąco