Hortensja ogrodowa / wielkolistna (Hydrangea macrophylla) – gatunek krzewu z rodziny hortensjowatych. Pochodzi z Japonii i Korei. W Polsce jest chętnie uprawiany ze względu na piękny wygląd. Uprawiana jest zarówno jako roślina ogrodowa, jak i roślina doniczkowa. Sadzona w ogrodzie kwitnie od końca czerwca aż do mrozów.
Pędy krzewu są proste, średnio wysokie (do 1,5 metra), słabo zdrewniałe i gęsto ulistnione. Liście są duże (do 15 cm), owalne, wydłużone, najczęściej ciemnozielone, u niektórych odmian mogą mieć jasne przebarwienia.
Hortensja ogrodowa należy do roślin kwitnących na zeszłorocznych pędach. Pąki kwiatowe zawiązuje w drugiej połowie lata, a kwiaty pojawiają się najczęściej w czerwcu i lipcu następnego roku. Dlatego wiosną nie należy usuwać zdrewniałych pędów z pąkami kwiatowymi.
Kuliste, zwarte kwiatostany, z drobnymi kwiatami płodnymi w środku i dość dużymi kwiatami płonnymi na zewnątrz, utrzymują się na krzewach aż do mrozów. U niektórych odmian kwiatostany są płaskie i luźniejsze. Mogą być w kolorze białym, różowym, czerwonym i niebieskim. Jeśli chcemy, żeby kwiaty przebarwiały się na czerwono należy zmienić odczyn podłoża na bardziej zasadowy. Żeby uzyskać kwiaty niebieskie, trzeba podłoże mocniej zakwasić.
Przez czerwiec i lipiec należy ją co 10 dni nawozić płynnymi, rozcieńczonymi nawozami wieloskładnikowymi z przewagą nawozów azotowych. Pod koniec lipca powinny przeważać nawozy fosforowe i potasowe, na początku września należy zaprzestać nawożenia i ograniczyć podlewanie, by pędy zdążyły zdrewnieć przed zimą. Podłoże powinno być żyzne, próchniczne, kwaśne.
Hortensję ogrodową najlepiej rozmnażać przez sadzonki zielne, które przygotowujemy od czerwca do sierpnia, a następnie ukorzeniamy w doniczkach lub inspektach. Wysadzamy je do gruntu następnej wiosny.
Hortensja ogrodowa jest umiarkowanie odporna na mróz - najlepiej rośnie i kwitnie w klimacie morskim, o dużej wilgotności i średnim nasłonecznieniu. Pąki kwiatowe nie mają twardych łusek, chroniących przed mrozem. Jeżeli chcemy by rośliny zakwitły, musimy je zabezpieczyć przed przemarznięciem - zasypujemy korą, torfem lub liśćmi na wysokość 20-30 cm oraz okrywamy rośliny gałązkami świerku, sosny lub jodły.
Popularne odmiany:
‘Bouquet Rose’ – o dużych, pięknych, różowych kwiatach.
'Deutschland' - krzew dorastający do około 1 m wysokości i szerokości. Pokrój luźny, pędy proste lub lekko przewisające. Liście duże, jasnozielone, wyraźnie unerwione, na brzegach ząbkowane. Kwiaty różowe, zebrane w duże, kuliste kwiatostany. W ostre zimy może nadmarzać, zwłaszcza w chłodniejszych regionach kraju. Nadaje się do nasadzeń pojedynczych i grupowych.
‘Mariesil Perfecta’ – odmiana niska o liliowo-różowych oraz niebieskich kwiatach. Najładniej wygląda, gdy rośnie w półcieniu.
‘Masja’ – odmiana o ciemnoróżowo-czerwonej barwie kwiatostanów. Krzew w czasie surowych zim marznie czasami do granicy śniegu, po ścięciu odrasta jednak szybko. Lepiej rośnie i kwitnie w półcieniu, jest wrażliwa na suszę. Lubi gleby lekko kwaśne - na zasadowych może wystąpić chloroza liści.
'Nikko Blue' - Kwitnie od czerwca do września. Kwiatostany olbrzymie ok. 20 cm, w zależności od kwasowości podłoża w kolorach od błękitu, przez niebieski do ciemnego fioletu. Liście jasnozielone o długości do 15 cm. Nadaje się do małych ogrodów, pięknie prezentuje się w pojemnikach na tarasach i balkonach.
‘Pirates Gold’ - niewielki, rozłożysty krzew o ukośnych pędach. Liście ma duże, zielone z żółto -złotym obrzeżem. Kwiatostany płaskie, o drobnych, zielonkawo-różowych kwiatach płodnych, skupionych wewnątrz kwiatostanu, oraz dużych, biało-różowych kwiatach płonnych, okalających kwiaty płodne. W ostre zimy może przemarzać.
'Teller Rot' - ‘Teller Red’- Odmiana wyselekcjonowana w Szwajcarii. Krzew dorasta do ok. 1,2 m wysokości, pędy wyprostowane, duże liście. Kwiatostany duże, czerwono-różowe, kuliste, lekko spłaszczone. Kwitnie od lipca do sierpnia.
