Dlaczego oczy mają różne kolory? Odpowiedź kryje się w genach
Oczy potrafią zahipnotyzować – błękitne, zielone, piwne czy głęboko brązowe przyciągają spojrzenia i nadają twarzy wyjątkowy charakter. Ale to, co widzimy jako kolor, jest wynikiem niezwykle złożonej gry między genami, pigmentem i fizyką światła.
Kolor oczu od wieków fascynuje ludzi — bywa przedmiotem komplementów, inspiracją dla poetów i symbolem tożsamości. To właśnie spojrzenie często zapamiętujemy najmocniej, choć mało kto zastanawia się, co naprawdę decyduje o jego barwie. Naukowcy dowodzą, że kolor oczu to nie tylko kwestia genów, ale też zjawisk fizycznych.
Melanina – pigment, który nadaje barwę
Jak tłumaczy Davinia Beaver, doktorantka z Uniwersytetu Bond, klucz do zrozumienia koloru oczu tkwi w tęczówce – kolorowym pierścieniu wokół źrenicy. To właśnie w niej znajduje się melanina, czyli pigment, który decyduje o odcieniu. Im więcej melaniny, tym oczy są ciemniejsze, bo pochłaniają więcej światła. Dlatego brązowe oczy zawierają jej najwięcej, a niebieskie – najmniej.
Rośnie pokolenie ludzi z problemami z logiką. Przyszłość AI według prof. Dragana
Z kolei niebieski kolor nie jest efektem pigmentu, lecz rozpraszania światła w tęczówce. To tzw. efekt Tyndalla, podobny do tego, który sprawia, że niebo wydaje się błękitne. Zielone oczy zawierają umiarkowaną ilość melaniny, a ich barwa powstaje z połączenia pigmentu i rozpraszania światła. Oczy piwne są bardziej złożone – ich kolor może zmieniać się w zależności od oświetlenia, co wynika z nierównomiernego rozmieszczenia pigmentu.
— Kolor oczu to fascynujący przykład połączenia genetyki i fizyki. Niebieski kolor oczu nie pochodzi z pigmentu, ale z rozpraszania światła w tęczówce, podobnie jak niebieskie niebo — wyjaśnia Davinia Beaver.
Co mają z tym wspólnego geny
Przez długi czas uważano, że kolor oczu dziedziczy się prosto – brązowy dominuje nad niebieskim. Dziś wiadomo, że to dużo bardziej skomplikowane. Na barwę tęczówki wpływa wiele genów, dlatego dzieci w tej samej rodzinie mogą mieć zupełnie inne oczy, a rodzice o niebieskich tęczówkach – potomstwo z zielonymi lub jasnobrązowymi.
Kolor oczu potrafi też zmieniać się z wiekiem. Wiele niemowląt rodzi się z niebieskimi oczami, które ciemnieją w miarę wzrostu poziomu melaniny. U dorosłych odcień zwykle pozostaje stabilny, choć może lekko różnić się w zależności od światła, stroju czy tła.
Zdarza się, że jedno oko ma inny kolor niż drugie – to heterochromia. Może być uwarunkowana genetycznie, ale też pojawić się w wyniku urazu lub choroby. Czasem tęczówka zawiera dwa różne odcienie w jednym oku, co sprawia, że spojrzenie staje się jeszcze bardziej wyjątkowe.
Źródła: Onet.pl, Theconversation.com
Zapraszamy na grupę FB - #Wszechmocne. To tu będziemy informować na bieżąco o terminach webinarów, wywiadach, nowych historiach. Dołączcie do nas i zaproście wszystkie znajome. Czekamy na was! Chętnie poznamy wasze historie, podzielcie się nimi z nami i wyślijcie na adres: wszechmocna_to_ja@grupawp.pl
