Zakazana aktorka PRL. Annie Prucnal odebrano paszport i zabroniono powrotu

Z dnia na dzień została wykreślona z polskiej kultury. Odebrano jej paszport i zakazano powrotu do kraju. Wszystko przez jedną filmową rolę, która wywołała wściekłość władz PRL.

Anna Prucnal w filmie "Smarkula"
1963 r.Anna Prucnal w filmie "Smarkula" 1963 r.
Źródło zdjęć: © PAP | archiwum
Agnieszka Woźniak

Anna Prucnal zapowiadała się na jedną z największych gwiazd polskiego kina lat 60. Miała talent, urodę i coraz mocniejszą pozycję zawodową. Jej karierę w Polsce brutalnie przerwała decyzja władz, które po zagranicznej premierze kontrowersyjnego filmu postanowiły, że aktorka ma przestać istnieć w przestrzeni publicznej.

Aktorka, o której Polska miała zapomnieć

O aktorstwie marzyła od zawsze, choć nie miała wsparcia w domu. Matka powtarzała jej, że jest "niezbyt ładna, niezbyt dobra, niezbyt mądra i niezbyt zdolna". Mimo to Anna Prucnal, jak sama podkreślała, od noworodka miała w sobie ogromną wolę walki.

Sydney Sweeney o "Pomocy domowej". Zwrot akcji jakich mało

Ukończyła warszawską Akademię Muzyczną oraz berlińską Operę Komiczną, po której - jak mówiła - stała się artystką, która potrafi wszystko. Po zdaniu egzaminu eksternistycznego została pełnoetatową aktorką, związała się ze Studenckim Teatrem Satyryków, a w 1963 roku zachwyciła widzów rolą tytułowej "Smarkuli" w filmie Leonarda Buczkowskiego. Wtedy zaczęto nazywać ją "polską Audrey Hepburn".

Przebywając we Francji, dokąd wyjechała dla Jean’a Maillanda - francuskiego artysty, który zostawił dla niej żonę - otrzymała propozycję zagrania w filmie jugosłowiańskiego reżysera Dušana Makavejeva "Sweet movie". Był rok 1974. Prucnal wcieliła się w postać kapitanki łodzi, wyzywającej Anny Planety.

- To była awangardowa alegoria seksualności i komunizmu. Ciężki film. Szokujący również w języku - opowiadała po latach Remigiuszowi Grzeli. - Moja siostra w Polsce omal nie zemdlała, jak to zobaczyła. Za to Jack Nicholson powiedział, że to jeden z najpiękniejszych filmów o seksie i polityce, jakie widział - wspominała.

Gniew władz PRL

Z perspektywy ówczesnych władz film uznano za pornograficzny i antykomunistyczny. W polskiej ambasadzie nakazano aktorce napisać oświadczenie, w którym miała odciąć się zarówno od granej postaci, jak i od reżysera. Prucnal odmówiła. Nie wiedziała jeszcze, że ta decyzja oznacza dla niej wygnanie z Polski.

- Odebrali mi paszport. Kilka dni później dostałam list od przyjaciela z Warszawy, który pracował w piśmie "Radar". Znalazł tam w koszu na śmieci moje zdjęcia. Widział też dokument, że jestem zabroniona i nie wolno o mnie pisać — opowiadała w wywiadzie dla "Gazety Wyborczej".

17 sierpnia 1974 roku do cenzury trafiła oficjalna notatka: "Aż do odwołania nie należy dopuszczać do publikacji żadnych materiałów o aktorce Annie Prucnal (reklamujących lub przypominających osobę aktorki, jak również prezentujących jej osiągnięcia i sukcesy artystyczne)".

Zapraszamy na grupę FB - #Wszechmocne. To tu będziemy informować na bieżąco o terminach webinarów, wywiadach, nowych historiach.

Wybrane dla Ciebie
Tyle kosztuje przedświąteczne sprzątanie. Duże różnice między miastami
Tyle kosztuje przedświąteczne sprzątanie. Duże różnice między miastami
Kardiolożka wskazała dwa produkty. "Są moim głównym pożywieniem"
Kardiolożka wskazała dwa produkty. "Są moim głównym pożywieniem"
Zastąpi kultowe pelargonie? Nowy wiosenny hit balkonów
Zastąpi kultowe pelargonie? Nowy wiosenny hit balkonów
Zostawiasz otwarte drzwiczki po pieczeniu? Lepiej szybko przestań
Zostawiasz otwarte drzwiczki po pieczeniu? Lepiej szybko przestań
Przyjaciółka wspomina jej ostatnie miesiące. "Nie mogła się pogodzić"
Przyjaciółka wspomina jej ostatnie miesiące. "Nie mogła się pogodzić"
Mocny apel Olejnik. Opublikowała nagranie z piłkarzami
Mocny apel Olejnik. Opublikowała nagranie z piłkarzami
Horoskop dzienny na jutro - piątek 27 marca 2026. Baran, Byk, Bliźnięta, Rak, Lew, Panna, Waga, Skorpion, Strzelec, Koziorożec, Wodnik, Ryby
Horoskop dzienny na jutro - piątek 27 marca 2026. Baran, Byk, Bliźnięta, Rak, Lew, Panna, Waga, Skorpion, Strzelec, Koziorożec, Wodnik, Ryby
Chce się zdiagnozować. Zaapelował do psychiatrów i terapeutów
Chce się zdiagnozować. Zaapelował do psychiatrów i terapeutów
Włosi uwielbiają, Polacy unikają. Opóźnia procesy starzenia
Włosi uwielbiają, Polacy unikają. Opóźnia procesy starzenia
Wrzuć trzy kulki do spłuczki. "Wyżrą" cały kamień
Wrzuć trzy kulki do spłuczki. "Wyżrą" cały kamień
"Było to publiczne upokorzenie". Zadawali jej niewłaściwe pytania
"Było to publiczne upokorzenie". Zadawali jej niewłaściwe pytania
Rozbij przed domem. Żadna kuna tego nie wytrzyma
Rozbij przed domem. Żadna kuna tego nie wytrzyma
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI! 👇