balans (strona 7 z 9)

Dr Marcin Matych, psychoterapeuta i lekarz zajmujący się leczeniem zaburzeń nerwicowych, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, jak rozpoznać pierwsze objawy lęku u dzieci — często manifestują się one somatycznie, np. bólem brzucha, a nie wprost nazwanym niepokojem, co bez odpowiedniej reakcji rodzica może utrwalić mechanizm lęku na lata. Opisuje też zjawisko "eksplozji objawów lękowych" — kołatania serca, dolegliwości skórne czy zaburzenia trawienia jako fizyczne odbicie napięcia psychicznego. Choć dziś jest pod tym względem lepiej niż dekadę temu, Matych podkreśla, że wciąż wiele osób cierpi w milczeniu, spełniając cudze oczekiwania zamiast zadbać o siebie.

- Po alkoholu ludzie są agresywni, a po marihuanie są spokojni, uśmiechnięci. Co sądzisz o takim postawieniu sprawy? - zapytał Kuba Jankowski gościa swojego programu "Balans", terapeutę uzależnień Roberta Rutkowskiego. - Dementuję - padła natychmiastowa odpowiedź. - Po alkoholu stajemy się agresywni szybciej, a po marihuanie - później. Nie mam dobrych wiadomości dla miłośników zielonej chmury, którzy na bank mnie oplują: efekt jest identyczny. Ekspert wskazał, że konsekwencje palenia marihuany mogą być naprawdę poważne: - Przestało mi być do śmiechu, kiedy w latach 90. zacząłem mieć do czynienia z ludźmi, którzy przez marihuanę zaczęli wpadać w ciężkie psychozy.

Robert Rutkowski, certyfikowany terapeuta uzależnień, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, jak bardzo zmieniło się w Polsce społeczne podejście do marihuany — dziś, jego zdaniem, krytyczna opinia na jej temat naraża na towarzyski ostracyzm. Substancja ma, jego zdaniem, działanie genotoksyczne, wpływając nie tylko na dzieci użytkownika, ale i kolejne pokolenie, a on sam wskazuje na korelację między paleniem marihuany a schizofrenią. Rutkowski wspomina też szokujące spotkanie sprzed lat z tajemniczym Amerykaninem, który zaproponował mu sowite finansowanie jego organizacji w zamian za to, by w mediach zaczął mówić o marihuanie przychylniej — próbę, którą odebrał jako jawną próbę korupcji.

Dr Ewa Woydyłło w najnowszym odcinku programu "Balans" ujawniła, że często spotyka się z kobietami w więzieniach. Historia jednej z nich szczególnie zapadła jej w pamięci. - Ona mi opowiada, że właśnie odsiaduje 20 lat kary pozbawienia wolności, bo z nożem rzuciła się na swojego oprawcę, który ją nękał wiele lat. (...) Urodziła się w jakimś tam miejscu, gdzie wszystkie parterowe mieszkania w takim ciągu kamienic, to były meliny (...). Miała 10-11 lat, to już była ofiarą gwałtów, bo do mamusi ktoś przychodził i jak z nią skończył, to szedł do córeczki - zdradziła gościni Kuby Jankowskiego. - Czy to ona zdecydowała, że będzie tak żyła? A gdybym to ja się urodziła w tamtej rodzinie? - zastanawiała się specjalistka, zwracając przy tym uwagę, jak ogromną rolę w życiu każdego z nas odgrywa środowisko, w którym dorastaliśmy.

Nie bez powodu mówi się, że rodziny się nie wybiera. Wiele osób uzależnia od niej też swoje szczęście. Czy aby na pewno powinniśmy to robić? W końcu nie zawsze zgadzamy się ze wszystkim, co robią lub mówią nasi bliscy. - Każda rzecz, która jest okropna, ona ma jakąś dobrą stronę, natomiast naszą rzeczą jest odpowiedzialność za swoje życie, a nie za kogoś i jeżeli w twojej rodzinie sprzeczka kończy się np. obrażalstwem, to trzeba to zmienić, bo to jest patologia. To jest toksyna i ludzie to czują, tylko myślą, że tak musi być - powiedziała w programie "Balans" dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska.

Zapraszam Was na moje drugie już spotkanie z dr Ewą Woydyłło - Osiatyńską. Spotykam się z okazji premiery jej najnowszej książki dotyczącej szczęście w życiu. Jak je stworzyć, pielęgnować i żyć pełnią życia nawet wtedy, gdy rzeczywistość sprowadza nas do parteru? Zapraszam na nowy "balans".

Marta Niedźwiecka, psychoterapeutka i seksuolożka, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, że kryzys tożsamości męskiej w Polsce wynika w dużej mierze z tego, jak silny wpływ na psychikę mężczyzn mają kobiety — najpierw matki, potem partnerki. Odnosi się też do popularnego mitu miłości romantycznej — jej zdaniem to, co uznajemy za miłość i namiętność w pierwszych latach związku, jest z psychologicznego punktu widzenia raczej zakochaniem, silną idealizacją bliską manii, a nie dojrzałą miłością. Niedźwiecka zaznacza, że spadek pożądania po kilku latach to naturalny etap, a prawdziwym problemem bywa dopiero całkowity brak seksu — choć, jej zdaniem, seksualność jest znacznie szersza niż sam akt.

Łukasz "Lotek" Lodkowski, komik i stand-uper obserwowany na Instagramie przez ponad 420 tys. osób, przyznaje w "Balansie" Kuby Jankowskiego, że przez lata alkohol był standardem jego funkcjonowania — nie było imprezy, na której by nie pił, a piwo stało się nagrodą za wszystko. Dziś, po zmianie diety i rezygnacji z alkoholu, ma dużo więcej energii — wcześniej leczył też otyłość. Lodkowski opowiada również, czego o życiu osób otyłych nigdy nie dowiedzą się szczupli — od krępujących sytuacji w restauracjach po udawanie, że jedzenie wcale ich nie interesuje, żeby nikt nie zauważył, ile naprawdę chcieliby zjeść.

Dr Tomasz Wilczewski, pedagog, wykładowca i prezes fundacji Imopeksis, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, dlaczego nadmiar pochwał może zaszkodzić dziecku równie mocno co ich brak. Jego zdaniem dziecko nieustannie chwalone za wszystko zaczyna wierzyć, że jego wartość zależy wyłącznie od zewnętrznego uznania, co w dłuższej perspektywie osłabia jego naturalną zdolność do samooceny i samorealizacji. Wilczewski podkreśla rolę rodzica jako autorytetu — nie w sensie surowości, lecz konsekwencji. Jego zdaniem zadaniem dorosłego jest przygotować dziecko do niezależności, obserwując je i będąc wzorem, zamiast wyręczać je we wszystkim.

Jacek Masłowski, psycholog specjalizujący się w tematach emocji i męskości, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, czym jest tzw. syndrom tatusia — sytuacja, w której córka doświadcza w relacji z nieobecnym emocjonalnie ojcem swoistego unieważnienia, co obniża jej poczucie wartości już od dzieciństwa. Jego zdaniem deficyt ojcowskiej uwagi może w dorosłości prowadzić do bardzo silnej potrzeby zdobywania miłości mężczyzny, aż po porzucanie własnych granic. Masłowski zwraca uwagę, że dziewczynka niewidoczna dla ojca, dojrzewając, szybko zauważa, że jej rozwijająca się seksualność przyciąga męską uwagę — i może zacząć kojarzyć ją z jedynym sposobem na zdobycie miłości.

Adolescencja, czyli dojrzewanie młodego pokolenia jest niesamowicie burzliwym okresem. Wobec świata gdzie cyfrowi giganci tworzą nam nowych bożków zamkniętych w naszych dłoniach, trudno młodym zwrócić się ku tradycji i starym prawdom. Jak odnaleźć się w tym porządku świata i wychować młodych? Zapraszam Was na doskonałą rozmowę z profesorem Marcinem Matczakiem, w której znajdziecie mnóstwo prawdy, refleksji i filozofii

Dr Agnieszka Kozak, psychoterapeutka, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, czym jest tzw. rys samozniszczenia — tak silne przyzwyczajenie do emocjonalnej rany i utrata nadziei, że trudno w ogóle uwierzyć, że mogłoby być inaczej. Nie zgadza się z popularnymi sloganami w rodzaju "co cię nie zabije, to cię wzmocni" — jej zdaniem to, co nas nie zabija, częściej przygina i poobija. Kozak opisuje też mechanizm rysu masochistycznego, w którym miłość w dzieciństwie doświadczana była poprzez niszczenie — bicie, zabieranie zabawek, zamykanie — co w dorosłości utrwala przekonanie, że miłość i krzywda idą w parze.

Wojciech Feleszko, pediatra, immunolog i alergolog, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, dlaczego Polska jest dziś europejskim liderem zachorowań na raka płuc — i przekonuje, że to nie przypadek, tylko efekt smogu. Jego zdaniem kilka dni oddychania zanieczyszczonym powietrzem daje zapalenie zatok, kilka lat prowadzi do astmy oskrzelowej, a kilkanaście — do raka płuc. Feleszko zwraca też uwagę, że cząsteczki pyłu PM2,5 nie zatrzymują się w układzie oddechowym, tylko trafiają do krwiobiegu, uszkadzając ściany tętnic i przyczyniając się do coraz młodszych zawałów serca — obok złego odżywiania to, w jego ocenie, druga główna przyczyna tego zjawiska.

Wojciech Eichelberger, terapeuta i psycholog, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, dlaczego coraz więcej ludzi, mimo osiągnięcia wysokiej pozycji majątkowej i społecznej, wciąż czuje się nieszczęśliwych. Jego zdaniem błąd, który do tego prowadzi, najczęściej popełniany jest wiele lat wcześniej, pod wpływem przypadkowych impulsów lub presji otoczenia. Eichelberger opisuje dzisiejszy świat jako pogrążony w kryzysie dopaminowym — przy przeroście stymulacji adrenalinowej i zaniedbaniu tej dopaminowej coraz więcej osób odczuwa, według niego, prawdziwy głód tego hormonu nagrody, co napędza rosnącą liczbę uzależnień.

Podinspektor Krzysztof Balcer, były negocjator policyjny, opowiada w "Balansie" Kuby Jankowskiego o kulisach pracy, w której stawką bywa ludzkie życie. Wspomina sprawę strażnika więziennego z Sieradza, który zastrzelił trzech policjantów przyjeżdżających po aresztanta — Balcer był wtedy na miejscu i sam ledwo uniknął śmierci, znając dobrze dwóch zabitych kolegów. Najtrudniejsza jest zawsze pierwsza godzina negocjacji, gdy emocje są najsilniejsze. Praca negocjatora ma też, jego zdaniem, swoją cenę psychiczną — rzadziej się uśmiecha, a fragment problemu każdej uratowanej osoby zostaje w nim na resztę życia, choć nigdy nie żałował, że poświęcił się tej pracy.

Tomasz Kammel, znany dziennikarz i prowadzący telewizyjny, wraca w "Balansie" Kuby Jankowskiego pamięcią do swojego pierwszego poprowadzonego koncertu podczas festiwalu w Opolu, gdy ogarnęła go tak silna trema, że — jak przyznaje — całe wystąpienie uratowały jedynie trzy zdania nauczone "na blachę". Trema wróciła też lata później, tuż przed jednym z pierwszych odcinków "The Voice of Poland". Kammel tłumaczy, że publiczność wcale nie chce oceniać mówcy, tylko coś od niego dostać, dlatego radzi przestać koncentrować się na sobie. Powołuje się też na badania psychologa Johna Gottmana, według którego to właśnie pogarda, nie kłótnie, najskuteczniej niszczy relacje między ludźmi.

Dr Tomasz Mazur, filozof, praktykujący stoik i autor podcastu "Ze stoickim spokojem", tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, skąd bierze się kryzys psychiczny w czasach dobrobytu. Jego zdaniem nie nadążamy z dostosowaniem naszych behawioralnych odruchów do zmieniającego się środowiska — nigdy wcześniej mózg nie musiał filtrować tylu bodźców naraz. Wskazuje też na zaburzoną gospodarkę dopaminą: nauczyliśmy się dawkować sobie przyjemność tak skutecznie, że dziś jesteśmy "na głodzie dopaminy", co napędza obniżony nastrój. Jednym ze sposobów radzenia sobie z tym kryzysem jest, jego zdaniem, asceza — umiejętność odmawiania sobie i akceptowania nudy.

Dr Joanna Gorgol-Waleriańczyk, psycholożka zajmująca się zdrowym snem, tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, dlaczego regularność jest jedną z najważniejszych zasad dobrego wypoczynku — nawet weekendowe "odsypianie" rozregulowuje zegar biologiczny i odbija się na gospodarce hormonalnej oraz odporności. Ostrzega przed oglądaniem telewizji tuż przed snem — mózg wystawiony na ekran kilka godzin przed zaśnięciem nie jest w stanie wytworzyć sygnału "jest ciemno", co blokuje wydzielanie melatoniny. Ekspertka odnosi się też do wpływu kofeiny na jakość snu i tłumaczy, czym właściwie jest chronotyp.

Co o sobie mówią polscy mężcyzni u seksuologa? Z jakimi problemami najcześciej trafiają do specjalisty? Czy sprawność w łóżku równa się męskość? Jak często uprawiać seks? Dziś w spotkaniu z Andrzejem Gryżewskim poruszyliśmy męski punkt widzenia na temat alkowy, który powinien być równie ważny dla kobiet, w końcu to gra zespołowa

Justyna Mazur-Kudelska, znana z podcastu "Piąte: nie zabijaj", tłumaczy w "Balansie" Kuby Jankowskiego, dlaczego otyłość to choroba, a nie kwestia lenistwa czy słabej woli — sama zmaga się z nią, choć dziś jest w remisji. Wraca pamięcią do poniżającej sytuacji u ginekologa, który podczas badania komentował jej ciało uwagami o testosteronie i wąsach, a także o lekarce, która odmówiła jej skierowania na badania krwi ze słowami, że i tak "za 15 lat umrze". Mazur-Kudelska przekonuje, że społeczeństwo wciąż nie rozumie różnicy między nadwagą a otyłością jako chorobą, i wykorzystuje swoją popularność, by to zmieniać.

Dziś spotykam się z dr hab. Piotr Chomczyńskim z Uniwersytetu w Łodzi. Prowadzi on badania terenowe w krajach ameryki łacińskiej dotyczące świata przestępczego. Jak kartele rekrutują swoich pracowników, co dzieje się z nielegalnymi imigrantami w Meksyku, jakie warunki panują w latynoamerykańskich więzieniach? Zapraszam Was, na tę pełną emocji i opisu odległego nam „brudnego” świata, który dla wielu mieszkańców Ameryki Środkowej jest codzienną rzeczywistością.

Spotkaliśmy się z Robertem z okazji nowego roku, bo dla wielu z nas to okazja na podjęcia nowych wyzwań, zobowiązań, zaplanowania nawyków i zachowań, które sprawią, ze będzie lepszymi ludźmi dla siebie samych i bliskich. Jak dotrzymać postanowień noworocznych, jak dobrze zaplanować zmianę i co zrobić w sytuacji, kiedy odczuwamy jedynie niemoc?

Maria Banaszak, specjalistka psychoterapii uzależnień, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, kiedy w ogóle można mówić o problemie alkoholowym. Jej zdaniem kluczem jest regularność i rytualizacja picia — mózg się do tego przyzwyczaja, a bardziej niepokojące niż okazjonalne upicie się jest sięganie po alkohol jako sposób radzenia sobie z coraz większą liczbą życiowych sytuacji. Banaszak zwraca uwagę na dyskretne objawy uzależnienia u tzw. wysokofunkcjonujących alkoholików — bliska osoba może reagować złością lub wycofaniem w coraz bardziej nieadekwatnych momentach, co bywa trudne do rozpoznania, bo nie zawsze wygląda to jak stereotypowe pijaństwo.

Zofia Berlińska, która od lat prowadzi rodzinny dom dziecka i pomaga parom w kryzysie, tłumaczy w podcaście "Balans" Kuby Jankowskiego, że dobieramy się w pary podświadomie, na zasadzie różnic genetycznych — a to właśnie te różnice, gdy zabraknie o nich wiedzy, najczęściej prowadzą do poważnych kryzysów małżeńskich. Jej zdaniem partnerzy komunikują się różnymi kanałami — wzrokiem, słuchem lub doświadczeniem — i żyją niejako w innych światach, przez co ta sama sytuacja bywa przez nich zupełnie inaczej opowiadana. Berlińska porusza też temat rodzicielstwa, przekonując, że choć kochamy wszystkie swoje dzieci jednakowo, to wcale nie musimy ich jednakowo lubić.