Polska architekturą stoi. Te budynki i ich historie powinien znać każdy!

Polska architekturą stoi. Te budynki i ich historie powinien znać każdy!
Źródło zdjęć: © iStock.com
Julia Wiśniewska

24.04.2018 10:44, aktual.: 24.04.2018 10:58

Zalogowani mogą więcej

Możesz zapisać ten artykuł na później. Znajdziesz go potem na swoim koncie użytkownika

Dzieje każdego państwa mogą być opowiedziane przez architekturę, która jest lub była obecna w danym miejscu. My wyruszamy w trasę po Polsce opowiadającą o bardziej współczesnych czasach.

W podróż zabiera nas Hyundai KONA, który charakteryzuje się odważnym i nowoczesnym designem zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz. Zobaczymy budynki, które wywróciły do góry nogami polską myśl architektoniczną albo trochę szokowały. Zaczynamy!

Krynicka Patria

W Krynicy Górskiej w latach 1932–1934 powstawał hotel Patria, który zaprojektował Bohdan Pniewski. Fundatorem był najbardziej znany przedwojenny tenor – Jan Kiepura, który bardzo chętnie fotografował się na tle budynku ze swoją żoną Martą Egghert. To był najnowocześniejszy obiekt w Krynicy. Posiadał windę, drzwi obrotowe, centralne ogrzewanie i luksusową restaurację. Współcześnie zachowało się sporo elementów tamtej epoki. Hol wraz z recepcją wyłożony jest marmurem i alabastrem. Obecnie hotel funkcjonuje jako sanatorium.

Drapacz Chmur w Katowicach

Budowa tego nowatorskiego – jak na tamte czasy – wieżowca trwała pięć lat i zakończyła się w 1934 r. To dość spektakularny przykład funkcjonalizmu w Polsce. Projektem zajął się Tadeusz Kozłowski, a konstrukcję stalową opracował Stefan Bryła. Ma szesnaście kondygnacji (w tym dwie podziemne). Liczy 62 m wysokości. Budynek posiada rozczłonkowany narożnik, na który nachodzą balkony. Przestronne mieszkania znajdujące się w wieżowcu były przeznaczone dla pracowników Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Izby Skarbowej. Po wojnie do grona lokatorów dołączyli także artyści. Mieszkał tam Gustaw Holoubek, Kazimierz Kutz czy pisarz Kalman Segal. O wieżowcu powstał nawet film dokumentalny "Budownictwo żelazno-szkieletowe, jego zasady i zastosowanie".

Gmach Komunalnej Kasy Oszczędności w Chorzowie

To ostatni budynek zbudowany na Śląsku w czasach II Rzeczypospolitej. Wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Składa się z dwóch brył: niższej (były tam kasy z dwiema salami operacyjnymi) oraz wyższej (10 kondygnacji, na których rozmieszczono 19 mieszkań). Największe apartamenty liczyły 260 metrów kwadratowych! Budynek przeszedł też renowację i na elewację wróciły szlachetne tynki – piaskowiec i mika.

Hala Stulecia i Sky Tower we Wrocławiu

Obraz
© iStock.com

Hala Stulecia to niewątpliwie ikona światowego modernizmu. Powstała w 1913 r. jako element Wystawy Stulecia, którą zorganizowano przy okazji obchodów stulecia bitwy pod Lipskiem i wyzwolenia Prus spod okupacji Napoleona. Projekt stworzył Max Berg – ówczesny architekt miejski. Zaprojektował on kolisty układ, na którym została stworzona monumentalna kopuła ułożona z żelbetowych pierścieni. Okna, które tam się znalazły, wraz z całą konstrukcją dają szczególny efekt wewnątrz budynku. Promienie słoneczne tworzą magiczną aurę, ponieważ przenikają przez żebra surowej konstrukcji. Hala została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w 2011 r. zakończono jej renowację.

Sky Tower został oddany do użytku w 2012 r. Mieści się w centrum Wrocławia. To najwyższy budynek w Polsce w kategoriach wysokość do dachu oraz wysokość do najwyżej położonego piętra. Łączy w sobie funkcję biurowca, budynku mieszkalnego i galerii handlowej. Część biurowa to 28 500 mkw, galeria handlowa - 25 000 mkw, a powierzchnia mieszkalna liczy sobie 240 apartamentów. Cała inwestycja obejmuje: podstawę budynku, tzw. podium, w której jest galeria handlowa oraz dwa budynki mieszkalno-biurowe. Jeden z budynków ma charakterystyczną wieżę o wysokości 212 m. Drugi jest w kształcie żagla.

Dom Funduszu Emerytalnego Pracowników Banku Gospodarstwa Krajowego w Gdyni

Budynek powstał w 1939 r. Projekt wykonał Stanisław Ziołowski. Była to zdecydowanie największa inwestycja w przedwojennej Gdyni. Według niektórych na tym obiekcie można uczyć się gdyńskiej architektury modernistycznej. Liczy osiem kondygnacji – dziewięć, gdy dodamy półokrągłą wieżę ("mostek kapitański"). W podziemiu, pod narożnikiem, jest garaż z boksami na czternaście samochodów. Długość budynku wzdłuż ul. 3 Maja wynosi 90 metrów.

A w Warszawie...

I w tym mieście mamy sporo budynków przykuwających uwagę. Zajrzyjmy więc na Tor Wyścigów Konnych na Służewcu, który powstał w 1939 r. Projektem zajął się Zygmunt Plater-Zyberk wraz z zespołem.

Jak na tamte czasy, to naprawdę duże przedsięwzięcie. Był wtedy największym i najnowocześniejszym obiektem tego typu w Europie. Składały się na niego dwa tory wyścigowe (główny oraz treningowy) razem z całym zapleczem budynków pomocniczych. Imponujące wrażenie robi trybuna główna inspirowana twórczością Le Corbusiera i stylem okrętowym. Oprócz torów wyścigowych zaprojektowano również szeroką aleję dojazdową, parking na dwa tysiące aut, a przez doprowadzenie linii kolejowej oraz tramwajowej wskazano kierunek dalszego rozwoju Mokotowa.

Obraz
© iStock.com

Współczesną budowlą, budzącą od początku sporo kontrowersji, jest wieżowiec Złota 44, zwany "Żaglem". Zaprojektowany przez Daniela Libeskinda miał przypominać skrzydło orła (symbol polskości), ale uznano, że kojarzy się z żaglem. Budowę zakończono w 2013 r., a do użytku został oddany w 2017 r. Po drodze zmienił inwestora. Koniec końców jest luksusowym apartamentowcem – tak jak w pierwotnych założeniach.

Natomiast Warsaw Spire to kompleks budynków biurowych na Woli przy placu Europejskim. W jego skład wchodzą trzy budynki: 180-metrowy wieżowiec (z iglicami 220 m) oraz dwa budynki boczne o wysokości 55 m. Ich całkowita powierzchnia to około 100 000 mkw. Cały kompleks został oddany do użytku w 2016 r. Jest najwyższym obiektem biurowym w Warszawie i jednym z najwyższych w Europie. Wewnątrz kompleksu powstał otwarty dla mieszkańców miasta plac z elementami małej architektury, otoczonymi terenami zielonymi. Jest tam także jeziorko i długi kaskadowy strumień (120 metrów).

Łódzka Manufaktura

To największe centrum handlowo-usługowo-rozrywkowe w Europie Wschodniej powstało na terenie fabryki Izraela Poznańskiego w Łodzi. Poznański zakupił parcele w 1871 r, a do końca XIX wieku powstał 30-hektarowy kompleks mieszczący tkalnię, przędzalnię, bielnik i apreturę, farbiarnię, drukarnię tkanin i wykończalnię, oddział naprawy i budowy maszyn, ślusarnię, odlewnię i parowozownię, gazownię, remizę strażacką, magazyny, bocznicę kolejową oraz kantor fabryczny, pałac fabrykanta i budynki mieszkalne dla robotników.

Przebudowę fabryki wykonano tak, żeby zachować charakter poprzedniego miejsca. Cała renowacja trwała cztery lata, a samo opracowywanie projektu – pięć lat! Otwarcie Manufaktury nastąpiło w maju 2006 r. Wizytówką kompleksu jest pięciokondygnacyjna bryła przędzalnia bawełny z czerwonej nieotynkowanej cegły.

Stary Browar w Poznaniu

Obraz
© iStock.com

To połączenie centrum handlowego z galerią artystyczną. W tym miejscu, na początku XIX wieku, niemiecki piwowar Ambrosius Hugger, otworzył swój pierwszy browar przy ulicy Woronieckiej w Poznaniu. Przedsiębiorstwo szybko osiągnęło sukces, co pozwoliło otworzyć Huggerowi drugi zakład piwowarski, przy ulicy św. Wojciecha. Z biegiem lat branża piwna rozwinęła się i zautomatyzowano produkcję. Zbudowano pomieszczenie dla warzelni, słodowni i suszarni z charakterystycznym kominem. Zakład wyróżniał się stylem arkadowym i elewacjami z czerwonej (licowanej) cegły. Przez lata zakład zmieniał właściciela. Po drodze funkcjonowała tu wytwórnia wód gazowanych, a potem budynki niszczały i nikt nie zwracał na nie uwagi. Dopiero spółka Fortis "Nowy Stary Browar" (należąca do Grażyny Kulczyk) wykupiła od firmy Lech Browary Wielkopolskie nieruchomości przy ulicy Półwiejskiej i postanowiła, że zrealizuje tam projekt "Centrum Biznesu i Sztuki Stary Browar 50/50". W listopadzie 2003 r. otwarto kompleks. Stary Browar niejednokrotnie dostawał nagrody wyróżniające architekturę tego miejsca, m. in. wygrał plebiscyt organizowany przez National Geographic Traveler na 7 Nowych Cudów Polski (2012 r.).

Partnerem artykułu jest Hyundai

Źródło artykułu:WP Kobieta
Oceń jakość naszego artykułuTwoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.
Komentarze (18)
Zobacz także