Ból kończyn jest objawem chorobowym stosunkowo często spotykanym. Na szczęście nie przedstawia zwykle większych problemów terapeutycznych. Proces chorobowy powodujący bóle kończyn może być dotyczyć nerwów lub naczyń zaopatrujących daną kończynę oraz mięsni, stawów i kości wchodzących w jej skład. O bólach stawów i kości wchodzących w skład końćzyn znajdziesz dokładniejsze informacje w artykułach bóle kostne i bóle stawów.
Bóle pochodzenia nerwowego
Nerwy czuciowe, zaopatrujące kończyny łączą się na różnych poziomach z rdzeniem kręgowym za pośrednictwem tzw. korzeni czuciowych. W związku z tym, jeżeli proces chorobowy wywołuje ucisk na korzenie, objawy bólowe pojawiają się w tych miejscach, których unerwienie w danych korzeniach przebiega.
Jeżeli ucisk pochodzi od wypadniętego jądra miażdżystego - wóczas mamy do czynienia z tzw. zespołami korzonkowymi. Najczęściej spotykamy się z rwą kulszową. Rzadszymi zespołami bólowymi są rwa barkowa i ramieniowa. Innymi chorobami przebiegającymi z uciskiem na nerwy kończyn są: różnego rodzaju guzy (nie tylko nowotworowe) w obrębie rdzenia i newrów obwodowych lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, nieprawidłowa budowa szkieletu kostnego. Stosunkowo częstą przyczyną tego rodzaju bólu jest zepół cieśni nadgarstka.
W przypadku urazów może dojść do uszkodzenia wszystkich tkanek tworzących kończyny. Jednak w wypadku uszkodzenia nerwów sprawa jest bardziej złożona. Znany od czasów starożytnych ból fantomowy powstaje na skutek amputacji kończyny lub jej części i trwać może przez wiele lat po jej wykonaniu.
Na skutek zakażenia, choroby układowej lub procesów autimmunologicznych może dojść do przewlekłych procesów bólowych nazywanych polineuropatiami. Najczęściej obserowane polineurpatie spotykamy jako powikłanie cukrzycy, w półpaśćcu, w przebiegu chorób nowotworowych, alkoholizmu i wielu innych.
Bóle pochodzenia naczyniowego
Ostra niedrożność tętnicy zaopatrującej w krew kończynę lub jej część może być przyczyną ostrego bólu. Dzięki istnieniu krążenia obocznego choroba ta ma na szczęście nieco łagodniejszy i wolniejszy przebieg. Podobnie sytuacja ma się w zakrzepowym zapaleniu żył i żylakach.
Znacznie częstszą przyczyną bólów mięśniowych jest miażdzyca tętnic kończyn, która prowadząc do zmniejszenia światła naczyń upośledza sprawność mięśni, nie dając w początkowym etapie objawów bólowych w warunkach spoczynku. Objaw taki został nazwany przez lekarzy chromaniem przestankowym.
Bóle pochodzenia mięśniowego
Ból pojawiający się po długotrwałym i intensywnym wysiłku fizycznym jest zjawiskiem fizjologicznym, wynikającym z nagromadzenia się produktów przemiany materii - przede wszystkim kwasu mlekowego w obrębie mięśni. Jeżeli jednak objawy bólów mięsniowych kończyn nie mają związku z wysiłkiem lub ustępują po nim bardzo powoli powinny być wnikliwie zdiagnozowane. Wśród chorób układowych, które przebiegać mogą z objwami bólowymi w obrębie kończyn wymienić warto zapalenia wielomięsniowe i mięsniowo - skórne i miastenię.
Ból jest też częstym objawem grypy, tężca i kilku innych chorób zakaźnych. Chorobą inwazyjną, której przebieg może być ciężki, na szczęście obecnie stosunkowo rzadką, jest włosienica.
