Objaw kaszlu znamy wszyscy bardzo dobrze. W warunkach zdrowia mówimy raczej o odruchu kaszlu, dzięki któremu możemy pozbyć się z dróg oddechowych ciał obcych, zarówno tych większych jak i zupełnie drobnych, wchodzących np. w skład kurzu.
Kasłanie (jeżeli ktoś nie jest narażony na wdychanie kurzu lub substancji drażniących) w natężeniu do kilku razy dziennie nie jest objawem świadczącym o chorobie. Dopiero przy częstszym kaszlu, męczącym nas, nawracającym, oraz przy innych niepokojących objawach powinniśmy traktować fizjologiczny odruch kaszlu jako potencjalnie ważny w rozpoznaniu choroby.
Osoby palące kaszlą w sposób przewlekły, zwykle rano. Dlatego kaszel u palaczy może maskować wystąpienie objawów patologicznych - i opóźnić postawienie właściwego rozpoznania.
Charakter kaszlu
Przy obserwacji kaszlu należy zwrócić uwagę, czy jest on "suchy" - to znaczy nie stwierdza się obecności żadnej wydzieliny, czy wręcz przeciwnie - gdy towarzyszy mu obfita lub skąba wydzielina. Jeżli jest ona obecna, należy zwrócić uwagę na jej charakter: może być bowiem gęsta, śluzowa lub - przeciwnie - być wodnista. Wydzielina może być bezbarwna lub podbarwiona krwią - w każdym wypadku należy zwrócić na te szczegóły uwagę - i opowiedzieć o charakterze kaszlu lekarzowi w czasie wizyty.
Najczęściej kaszel obserwujemy w zakażeniach górnych i dolnych dróg oddechowych - krtani, tchawicy, oskrzeli, płuc. W wypadkach tych stwierdza się z reguły umiarkowane ilości wydzieliny. Z chorób o podłożu alergicznym warto wymienić astmę oskrzelową. Innymi chorobami zakaźnymi i inwazyjnymi, które przebiegają z kaszlem są gruźlica i grzybice dróg oddechowych. Osoby palące kaszlą w sposób przewlekły, zwykle rano. Dlatego kaszel u palaczy może maskować wystąpienie objawów patologicznych - i opóźnić postawienie właściwego rozpoznania.
Przewlekły, uporczywy kaszel może być także jednym z pierwszych objawów nowotworu oskrzela, dla osób palących znaczenie diagnostyczne ma zatem także zmiana charakteru kaszlu.
Złamanie żebra, inny uraz uszkadzający opłucną lub inny proces chorobowy toczący się w obrębie opłucnej (np. nowotwór, zakażenie) może także wywołać intensywny kaszel, i - co jest charakterystyczne - bez wydzieliny. Innym przykładem mechanizmu powstawnia kaszlu są choroby dotyczące układu krążenia i przebiegające z zastojem krwi w krążeniu płucnym. Przykładem może być np. rozległy zawał serca.
W przypadku, gdy lekarz jest w stanie wykluczyć wszystkie organiczne przyczyny występowania kaszlu należy wziąć pod uwagę przyczyny psychogenne - kaszel może być bowiem objawem występującym w przebiegu nerwicy.
Krwioplucie
Krwioplucie może pojawić się w wyniku niekorzystnego oddziaływania przez serce i naczynia na płuca i oskrzela. Pojawia się głównie w:
- niewydolności krążenia ma wtedy postać pienistej wydzieliny
- podbarwionej krwawo;
- przetokach tętniczo-żylnych;
- zapaleniach naczyń o różnej etiologii; wadach serca ma wtedy postać śluzu z żyłkami krwi lub rdzawymi grudkami.
Pamiętaj, że odksztuszana plwocina z żyłkami krwi, lub sama krew może być również objawem nowotworu płuc, tchawicy lub gardła!
Krwioplucie występuje również przy mniej poważnych chorobach (np. żylakach podstawy języka). Dlatego nie wpadaj w panikę, gdy zauważysz u siebie ten objaw, tylko spokojnie powiedz o wszystkim swojemu lekarzowi.
