Cichy zabójca

Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc jest nową nazwą dla dwu dobrze znanych chorób: przewlekłego zapalenia oskrzeli i rozedmy płuc. Obie choroby najczęściej występują jednocześnie u jednego chorego i obie są spowodowane paleniem tytoniu. Około 95 procent wszystkich przypadków POChP powoduje palenie tytoniu.

Głównymi objawami choroby jest przewlekły, trwający latami kaszel, głównie rano, oraz nasilająca się z upływem lat duszność (brak tchu, zadyszka) podczas wysiłku. Choroba jest bardzo podstępna. Zaczyna się wkrótce po rozpoczęciu palenia papierosów, czyli około 20-25 roku życia. Dym tytoniowy niszczy płuca powoli ale nieubłaganie. Chory kaszle, ale nie uważa kaszlu za chorobę. Dopiero po 20-30 latach, zaczyna odczuwać zadyszkę podczas biegu lub wchodzenia po schodach. Zgłasza się do lekarza, otrzymuje leki, które niestety nie mogą przywrócić zdrowia a tylko łagodzą objawy choroby. Zadyszka nasila się z roku na rok. Chory staje się inwalidą płucnym. Najprostsze czynności - chodzenie, mycie się, jedzenie, powodują nieznośną duszność.

1. W I fazie brak jest objawów klinicznych i tylko odpowiednia diagnostyka umożliwia wykrycie zmian.
2. W II fazie pacjent zgłasza się do lekarza z powodu występującego kilka razy w roku zapalenia oskrzeli. Pojawiają się objawy kliniczne: kaszel z odksztuszaniem i duszność wysiłkowa.
3. W III stadium występują obrzęki kończyn, sinica i duszność spoczynkowa. W tej fazie choroby pacjent nie może pracować, wymaga stałej opieki lekarskiej. Leczenie może jedynie ulżyć w cierpieniu, nie zatrzyma jednak postępu zmian jakie zaszły w organizmie. Poza farmakoterapią stosuje się wówczas leczenie tlenem. Są jednak dobre nowiny dla palaczy papierosów, którzy być może już chorują na POChP. Chorobę można bardzo łatwo rozpoznać, nawet we wczesnym stadium, wykonując badanie spirometryczne. Badanie spirometryczne mierzy sprawność płuc. Jest to krótkie (5 minut), niebolesne, badanie polegające na oddychaniu do specjalnego aparatu, który nazywa się spirometr. Drugą dobrą nowiną jest to, że u chorego, u którego rozpoznano POChP, a który przestaje palić papierosy choroba przestaje nasilać się. Rozwój choroby zahamowuje się z dniem porzucenia palenia.

Z przeprowadzonych badań epidemiologicznych wynika, że około 10 proc. Polaków powyżej 30 roku życia choruje na POChP. Mamy w kraju ponad 2 mln ludzi z tą chorobą.

Przeczytaj i odpowiedz na cztery ważne pytania:

1. Czy palisz lub paliłeś papierosy i ukończyłeś 40 lat?
2. Czy kaszlesz rano aby "oczyścić płuca"?
3. Czy odczuwasz brak tchu biegnąc lub wchodząc na dwa piętra?
4. Czy w zimie często się przeziębiasz?

Jeśli odpowiesz - "tak" - na przynajmniej trzy z tych pytań możesz być chory na Przewlekłą Obturacyjną Chorobę Płuc - POChP! Sprawdź czy nie jesteś chory! Nie czekaj aż będzie za późno! Zgłoś się do lekarza i poproś o skierowanie na badanie spirometryczne. Wynik badania potwierdza lub wyklucza chorobę.

Prof. dr hab. n. med. Jan Zieliński Kierownik Kliniki Chorób Płuc Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.