ycipk-2vpmwg

Boże Narodzenie - tradycje

Tradycja Świąt Bożego Narodzenia często umyka nam w ferworze kuchennych przygotowań. Wszak najważniejsza jest możliwość wspólnego spędzenia czasu z bliskimi osobami przy stole. A zwyczajów świątecznych jest znacznie więcej. Przybliżamy tradycje bożonarodzeniowe.
Głosuj
Głosuj
Podziel się
Opinie
Tradycja ubierania świątecznej choinki pojawiła się w naszym kraju dopiero w XIX w.
Tradycja ubierania świątecznej choinki pojawiła się w naszym kraju dopiero w XIX w. (flickr.com)
ycipk-2vpmwg

Tradycyjne świąteczne kolory

Tradycyjne kolory Świąt Bożego Narodzenia to czerwień oraz zieleń. Paleta barw czerwonych i bordowych symbolizuje krew Jezusa Chrystusa, natomiast zieleń oznacza nadzieję i wolność. Na Wigilię przygotowujemy śnieżnobiały obrus oraz najlepszą zastawę, jaka jest w domu.

Jakie jeszcze tradycje związane z Bożym Narodzeniem warto mieć na uwadze, przygotowując się do celebrowania szybko zbliżających się uroczystych dni?

ycipk-2vpmwg

Choinka

Symbolem narodzin Jezusa Chrystusa bardzo długo była szopka. Świąteczne drzewko zwane pierwotnie hailekrystem zaczęto stroić na Święta Bożego Narodzenia w Niemczech w XV w. Stamtąd choinka uosabiająca Drzewo Życia rozprzestrzeniła się po Europie. Początkowo podczas adwentu (adventus – oczekiwanie na ponowne przyjście Zbawiciela) w kościelnych przedsionkach umieszczano raj, czyli drzewko symbolizujące wycięte w Raju drzewo, z którego zrobiono krzyż Jezusa Chrystusa.

Choinka trafiła do Polski w XIX w., ale Kościół Katolicki długo uważał tę bożonarodzeniową tradycję za pogańską. Ubiera się ją 24 grudnia przed wieczerzą, a przystraja jabłkami, czubek gwiazdą. Natomiast świeczki oznaczają życie oraz boskie światło.

Pierwsza gwiazdka

ycipk-2vpmwg

Pierwsza gwiazdka, której z zgodnie z tradycją wypatruje się 24 grudnia, aby zasiąść do wigilijnej kolacji, przypomina nam o Gwieździe Betlejemskiej. To dzięki jej światłu Trzej Królowie byli w stanie znaleźć stajenkę, miejsce narodzin Jezusa Chrystusa. Tak głosi Ewangelia według Świętego Mateusza. Kacper, Melchior i Baltazar spełnili swoje powołanie z pierwszą gwiazdką, więc gdy nam zaświeci, może rozpocząć się kilkudniowe uroczyste celebrowanie Świąt Bożego Narodzenia. Świece na stole zapewnią natomiast ciepło domowemu ognisku.

12 potraw wigilijnych

Według tradycji (co ciekawe – pogańskiej) dania na wigilijną wieczerzę muszą być postne, co jest wynikiem wierzeń w to, że człowiek stanowi jedną rodzinę ze zwierzętami. Obowiązek ten zniesiono, lecz wciąż nie jemy mięsa, chętnie spożywamy za to ryby. Symbolika liczby 12 związana jest z apostołami oraz z liczbą miesięcy.

Nie zawsze tak jednak było. Uważano, że na uroczystej kolacji powinna znajdować się nieparzysta liczba dań. Chłopskie wieczerze złożone kiedyś były z 5 albo 7 (tyle, ile dni tygodnia) prostych potraw. Szlachta jadała ich 9 (liczba anielskich chórów), natomiast przedstawiciele arystokracji już 11. Poszczególne potrawy to tradycyjne dary ziemi z kilku grup – bazujące na pożywieniu z wody, z lasu, z pola oraz z sadu, tak odmienne w zależności od regionu kraju.

ycipk-2vpmwg

Brak problemów finansowych w nadchodzącym roku można sobie zapewnić podczas Wigilii na kilka sposobów: próbując każdej z potraw, zjadając danie z makiem oraz wkładając do portfela łuski karpia. Obok opłatka na stole warto także umieścić kilka monet.

Opłatek i sianko pod białym obrusem

Wigilia oznacza nocne czuwanie. Zanim zaczniemy biesiadować w oczekiwaniu na narodziny Chrystusa, dzielimy się białym opłatkiem, świętym chlebem, składając sobie nawzajem życzenia. Czynimy tak od XIX w., a cieniutki opłatek symbolizuje wdzięczność oraz przebaczenie dawnych zaszłości – osoby skłócone nie siadają bowiem razem do posiłku. To również nawiązanie do dzielenia się chlebem w trakcie ostatniej wieczerzy. Kolorowe opłatki przeznaczone są dla zwierząt i według tradycji chronią nasz inwentarz przed chorobami, a na wsiach także przed wilkami i złym urokiem.

Pod białym obrusem umieszczamy odrobinę sianka. Jego garstka nawiązuje do sianka ze żłóbka Dzieciątka Jezus. Symbolizuje skromność oraz prostotę, tak zapomniane dzisiaj przymioty. W niektórych domach praktykuje się losowanie jak najdłuższego źdźbła sianka spod obrusa – jego szczęśliwy posiadacz będzie się cieszył największym powodzeniem przez cały nadchodzący rok.

ycipk-2vpmwg

Dodatkowe nakrycie

Puste nakrycie jest nieodłącznym elementem wigilijnego stołu. Świąteczna tradycja nakazuje przygotowanie krzesła, talerza i kompletu sztućców dla niespodziewanego gościa. Nigdy nie wiemy, jaki wędrowiec zabłądzi 24 grudnia do naszych drzwi. Dodatkowe nakrycie ma nam również przypominać o osobach, których już wśród domowników nie ma i nie powrócą. To także wolne miejsce dla wszystkich tych, którzy są z nami duchem, ale w tym roku z różnych względów nie mogą pojawić się na wigilijnej kolacji.

Śpiewanie kolęd

Kolędy śpiewamy z końcem wieczerzy wigilijnej i kontynuujemy przez całe Święta Bożego Narodzenia. Pierwsze pieśni pochodzą jeszcze ze średniowiecza. Najstarsza polska kolęda to ”Zdrów bądź królu anielski” z 1424 roku. Nieco młodsza jest ”Anioł pasterzom mówił”. Rozkwit tradycji tworzenia kolęd przypada jednak w naszym kraju na schyłek XVII w.

ycipk-2vpmwg

Kolędy oraz pastorałki wydawano w kantyczkach, niewielkich książeczkach okolicznościowych. Obecnie można wciąż spotkać się ze zwyczajem kolędowania po domach. Grupkom kolędników za występy należy się poczęstunek bądź symboliczna opłata.

Pasterka

Nocna liturgia o północy w Wigilię to zwyczaj przyjęty przez Kościół Katolicki w V w., który dotarł do nas z przybyciem pierwszych chrześcijan. Uroczysta msza święta odbywa się na pamiątkę pierwszych pasterzy z Betlejem. To oni dotarli do miejsca narodzenia Dzieciątka Jezus i pierwsi złożyli mu hołd. Do świątyń na pasterkę tradycyjnie schodzą się całe rodziny i wspólnie kolędując, celebrują rozpoczynające się Święta Bożego Narodzenia. Następnego dnia rano, czyli w Boże Narodzenie, po śniadaniu (już mięsnym) również idzie się razem na mszę i spędza w podniosłej atmosferze zarówno ten dzień, jak i tak zwany drugi dzień świąt, czyli dzień Świętego Szczepana.

Polub WP Kobieta
0
komentarze
Głosuj
Głosuj
0
Wow!
0
Ważne
0
Słabe
0
Straszne
Trwa ładowanie
.
.
.

ycipk-2vpmwg

ycipk-2vpmwg
ycipk-2vpmwg