Syndrom sztokholmski. Na czym polega to zjawisko? Poznaj możliwe przyczyny i objawy
Syndrom sztokholmski w telegraficznym skrócie oznacza sympatię ofiary do sprawcy. Zjawisko jest dosyć powszechne szczególnie w przypadku traumatycznych przeżyć, np. porwania czy znęcania się. Najczęściej o syndromie sztokholmskim mówi się w kontekście czegoś kompletnego surrealistycznego, ale nie można tego zrozumieć, jeśli nie przeszło się przez podobną traumę.
Syndrom sztokholmski powoduje wytworzenie nietypowej więzi.
Syndrom sztokholmski swoją nazwę wziął od wydarzeń przy placu Norrmalmstorg w Sztokholmie, gdzie podczas napadu zakładnicy byli przetrzymywani przez kilka dni. Po uwolnieniu wszyscy uwięzieni bronili swoich oprawców oraz odmawiali zeznań przeciwko nim. Współcześnie syndrom sztokholmski ujawnia się również przy innych sytuacjach – porwaniach, mobbingu czy toksycznej relacji z partnerem.
Syndrom sztokholmski – na czym dokładnie polega?
Syndrom sztokholmski to określenie mechanizmu przetrwania na linii kat-ofiara. Polega na tym, że ofiara zaczyna mieć pozytywne uczucia do swojego oprawcy. Termin jest oczywiście psychologiczny, ponieważ samo zjawisko może ujawnić się w różnych sytuacjach. Często w przypadku zespołu stresu pourazowego, porwania, wykorzystania seksualnego, przemocy domowej, traumy, przetrzymywania czy w toksycznych relacjach. Okazuje się, że po pewnym czasie stosowania przemocy pomiędzy katem a ofiarą wytwarza się specyficzna więź, a to z kolei prowadzi do usprawiedliwiania kata.
Syndrom sztokholmski – jak wygląda w związku?
W niektórych związkach toksycznych pojawia się syndrom sztokholmski, szczególnie jeśli relacja oparta jest na przemocy fizycznej/psychicznej. W takich sytuacjach wszystkie decyzje podejmowane przez ofiarę są podyktowane działaniem sprawcy. W syndromie sztokholmskim ofiara próbuje zadowolić partnera i dopasowuje swoje zachowanie do jego nastroju. Partner (kat) odizolowuje swoją ofiarę od innych osób. Często stosowane są techniki manipulacyjne, a ofiara nie wierzy w możliwość wyjścia z tragicznej sytuacji.
Syndrom sztokholmski – jakie są objawy?
Chcąc mówić o syndromie sztokholmskim i jego wytworzeniu się u ofiary, muszą zostać spełnione poniższe warunki. Objawy:
- poczucie zagrożenia – ofiara zdaje sobie sprawę z tego, że kat jest w stanie zrobić wszystko;
- życzliwość oprawcy – niektóre zachowania ofiara może przyjąć jako oznakę dobroci;
- brak możliwości ucieczki;
- izolacja ofiary.
Syndrom sztokholmski – jakie są przyczyny?
Syndrom sztokholmski może się ujawnić w chwilach, gdy przechodzi się traumatyczne sytuacje. Od psychiki ofiary zależy czy włączy się u niej mechanizm obronny, czy wręcz odwrotnie. Najczęściej syndrom sztokholmski dotyka osób:
- czujących zależność od kata;
- czujących zniewolenie;
- odizolowanych;
- widzących pozytywne cechy sprawcy.
Także osoby o małej pewności siebie, depresyjnych cechach osobowości, stanach lękowych, uległych i naiwne często ulegają syndromowi sztokholmskiemu. Chcąc odzyskać pełną równowagą psychiczną, konieczna jest terapia u specjalisty.
